«Γιατί να γίνω φροντιστής του παππού; Τι μου δίνεις; Διαμέρισμα; Αυτοκίνητο;» μου είπε η 24χρονη Εύα, όταν της πρότεινα γάμο. Αντρώλης 43 ετών.
Το ρώτημα της έπεσε σαν βελόνα στο χέρι μου, κοιτάζοντάς με σαν να ήμουν παλιό προιόν σε ράφι σούπερμάρκετ που ξέχασαν να μειώσουν την τιμή του. Εκείνη δεν έβαλε καμία προσπάθεια να μαλακώσει τον τόνο· ήμουν απλώς ένας «παππούς» στη ζωή της, με τιμή σπασμένη μπροστά στα μάτια της. Εκείνη τη στιγμή, για πρώτη φορά μετά από πολύ καιρό, αναρωτήθηκα αν ο κόσμος μου έχει αλλάξει ριζικά: πώς μπορείς στα 43 σου να σε θεωρούν «παππού» και ταυτόχρονα να βάλεις απευθείας την τιμή των σχέσεων, χωρίς παγίδα, χωρίς φλερτ, χωρίς παιχνίδι.
Είμαι 43. Ποτέ δεν έχω παντρευτεί· είχα σχέσεις, δύο συγκατοικίες των δύο χρόνων η κάθε μία, χωρίς τραγωδίες, απλώς χωρίσαμε ως ενήλικες. Έδινα την αξία μου στο ότι δεν έχω υποχρεώσεις, δεν έχω πρώην, δεν κουβαλώ βάρος, δεν τσουκρίζω με συγκρίσεις· όμως στη σύγχρονη πραγματικότητα αυτό θεωρείται «ανώμαλη» ανωμαλία, σαν να υπάρχει κάτι λάθος σε έναν άντρα που δεν έχει παντρευτεί, σαν κρυφό ελάττωμα που δεν πέρασε την πιστοποίηση.
Αποφάσισα ειλικρινά: ήρθε η ώρα. Θέλω οικογένεια, γυναίκα δίπλα μου, όμορφη, φροντισμένη, νεαρή· δεν θα ψέψω, ήθελα κάποια κάτω από τα 28 χρόνια, ώστε να φέρω υπερηφάνεια στα μάτια των φίλων μου και να τους ακούω να ρωτούν «πού την βρήκες;». Θεώρησα ότι ήμουν καλός υποψήφιος: έχω δουλειά, σπίτι στο Μαρούσι, αυτοκίνητο, σταθερό εισόδημα, δεν πίνω, δεν καπνίζω, προσέχω την εμφάνισή μου· ήταν όλα όσα έδωσαν δικαίωμα στην αγοροαγορά.
Αλλά η αγορά, όπως αποδείχθηκε, παίζει με άλλους κανόνες· εγώ ήμουν το προϊόν, όχι ο αγοραστής, και όχι καν το πιο ζητούμενο.
**Πρώτο ραντεβού.** Η 26χρονη Μαρία, γνωρισμένη μέσω εφαρμογής, μου έστελνε μηνύματα για μια εβδομάδα, γελούσε με τα αστεία μου, έλεγε «είσαι ενδιαφέρων», «είμαι άνετη μαζί σου». Σκέφτηκα ότι ήταν μια ήρεμη γνωριμία χωρίς απαιτήσεις. Όταν όμως συναντηθήκαμε, η συζήτηση πήρε απότομα άλλον δρόμο.
Με κοίταξε αξιολογικά, χωρίς κρύψιμο, και μέσα σε 15 λεπτά ρώτησε:
«Τι αυτοκίνητο έχεις;»
«Διαμέρισμα;»
«Πόσα κερδίζεις;»
Τότε κατάλαβα πως δεν ήταν ραντεβού· ήταν συνέντευξη, και εγώ ήμουν το αντικείμενο αξιολόγησης για ρευστότητα. Η ερωτήση ήρθε ήρεμα όπως όταν σου ζητούν «τσάι ή καφές;».
Όταν ρώτησα εγώ:
«Τι ψάχνεις σε μια σχέση;»
Απάντησε με απλό χαμόγελο:
«Άνεση. Ένας άντρας που να καλύπτει τις ανάγκες μου.»
Σαν τιμοκατάλογος, χωρίς πτώσεις ή υπαινικτικές φράσεις.
**Δεύτερο ριντεβού** ήταν ακόμα πιο αποκαλυπτικό. Η 24χρονη Φώτη, όμορφη, φροντισμένη, η «εικόνα» που φαινόταν να δικαιολογεί κάθε προσπάθεια, με κάλεσε σε εστιατόριο στην Πλάκα· πλήρωσα το δείπνο όπως έπρεπε. Στη συζήτηση για το μέλλον είπα:
«Θέλω οικογένεια, παιδιά, ήρεμες σχέσεις.»
Αυτή με κοίταξε ήρεμα και ρώτησε:
«Τι μπορείς να δώσεις;»
«Τι εννοείς;» ρώτησα.
«Θέλεις νεαρή κοπέλα, σωστά; Έχεις επιλογές. Γιατί να σε διαλέξω εγώ;»
Ακολούθησε η εξήγηση:
«Είσαι μεγαλύτερος· πρέπει να την αντισταθμίσεις με πόρους: διαμέρισμα, αυτοκίνητο, χρήματα, επίπεδο ζωής. Αλλιώς ποιο είναι το νόημα;»
Προσπάθησα να αντιτεθώ, λέγοντας πως δεν είναι μόνο το χρήμα· υπάρχουν συναισθήματα, συμβατότητα, σεβασμός· αυτή όμως έσχασε με έναν απλό «πρώτα η βάση».
Τότε άκουσα αυτή τη φράση στην κατεύθυνσή μου:
«Γιατί να γίνω φροντιστής του παππού;»
Η είπε ήρεμα, χωρίς θυμό, ως γεγονός· και πρόσθεσε:
«Αν θέλεις νεαρή, πρέπει να ταιριάζεις.»
Έφυγα από το ραντεβού νιώθοντας πως με «διάσπασαν» σε εξαρτήματα και τις αποτίμησαν σαν προϊόν στην αγορά.
Αλλά το πιο ενοχλητικό δεν ήταν το μοναδικό περιστατικό· ήταν το σύστημα.
**Τρίτη ιστορία** με κατέστρεψε τελείως. Η 27χρονη Σοφία, πρωτοεμφανίστηκε με ενεργό ενδιαφέρον, φλερτάριζε, έστελνε μου φωνητικά:
«Ας είμαστε ειλικρινείς. Θέλω άνδρα που να με εξασφαλίζει. Δεν θέλω να δουλεύω μέχρι να σπάσω. Αν δεν είσαι έτοιμος, μην σπαταλήσεις ούτε το δικό σου ούτε το δικό μου χρόνο.»
Ρώτησα:
«Τι δίνεις εσύ αντί;»
Απάντησε γελώντας:
«Εαυτό μου.»
Κάπως «εαυτό μου» έγινε σαν εμπόρευμα, σαν «πλήρες πακέτο», μόνο με προπληρωμή. Το πιο αστείο ήταν ότι δεν αντιλαμβάνονταν το λάθος. Δεν κρύβονταν, δεν έπαιζαν· έβαζαν αμέσως όρους, και αν δεν ταιριάζεις, σε απορρίπτες χωρίς συναίσθημα, χωρίς λύπη, σαν άχρηστο προϊόν.
Και το πιο ειρωνικό;
Πίστευα ότι το πρόβλημα ήταν οι γυναίκες: ότι « έχουν χαλάσει», ότι έχουν υπερβολικές απαιτήσεις, ότι είναι υλιστικές. Όσο περισσότερα ραντεβού έκανα, όσο πιο πολύ άκουγα, τόσο πιο ξεκάθαρο γινόταν: δεν ήταν μόνο δικό τους το πρόβλημα.
Ήρθα στην αγορά με την προσδοκία να «επιλέγω», αλλά βρέθηκα στην θέση που με «επιλέγουν» αυτοί. Ήθελα νεαρή, όμορφη, άνετη. Αυτοί ήθελαν ασφαλισμένο, σταθερό, κερδοφόρο. Εγώ αναζητούσα την εμφάνιση· αυτοί τον πόρο. Αυτό ήταν η ειλικρινής λογική τους· απλώς άσχημη.
Αποδείχθηκε ότι δεν ήμουν μοναδικός ή «καλός», αλλά ένας από τους πολλούς που συγκρίνονται, αξιολογούνται, απορρίπτονται. Το πιο οδυνηρό δεν ήταν η άρνηση· ήταν η συνειδητοποίηση ότι δεν με βλέπουν ως άνθρωπο, αλλά ως προσφορά με όρους, περιορισμούς, ημερομηνία λήξης. Ίσως ήμουν αργά· ίσως έπρεπε να ξεκινήσω οικογένεια νωρίτερα, όταν όλα αυτά δεν θεωρούνταν «συναλλαγή». Ίσως έζησα πολύ καιρό στην ψευδαίσθηση ότι ο χρόνος είναι στη δική μου πλευρά.
Σήμερα η πραγματικότητα είναι αυτή που είναι· και για να πάρεις ό,τι θέλεις, πρέπει είτε να ταιριάζεις στα κριτήρια, είτε να αλλάξεις τις προϋποθέσεις σου. Εγώ δεν είμαι έτοιμος ούτε για το ένα, ούτε για το άλλο.
Και αυτή είναι η πιο επίπονη αλήθεια: η αξία μας δεν καθορίζεται από το τι ζητούν οι άλλοι, αλλά από το πώς μαθαίνουμε να ζούμε με σεβασμό στον εαυτό μας, χωρίς να γίνουμε απλώς είδος σε έναν αθέμιτο «κατάλογο» τιμών.
